Nhà máy thông minh trong kỷ nguyên Công nghiệp 4.0 (I4.0) gắn liền với các tài sản được kết nối và quá trình số hóa. Tuy nhiên, để khai thác và tạo ra sự cộng hưởng giữa các yếu tố này, doanh nghiệp sản xuất cần một giải pháp vận hành dựa trên 4 trụ cột thành công, bao gồm: Tài sản (Assets), Dữ liệu (Data), Quy trình (Processes) và Con người (People).
Trong đó, Tài sản đề cập đến khả năng kết nối, giúp tập hợp dữ liệu từ mọi máy móc và hệ thống trên một nền tảng thống nhất. Dữ liệu lại đề cập đến việc tiếp nhận các hệ thống và quy trình mới để khai thác dữ liệu hiệu quả, hình thành các lớp thông tin và insight chuyên sâu hơn thông qua một lộ trình triển khai theo từng giai đoạn.
Quy trình đề cập đến các hệ thống theo thời gian thực có khả năng thúc đẩy hành động, xác định trách nhiệm của từng cá nhân và cung cấp thông tin chính xác, hữu ích đến đúng người, đúng thời điểm.
Đối với Con người, sự tham gia và gắn kết ở mọi cấp độ trong doanh nghiệp là yếu tố then chốt. Sự phối hợp giữa các bộ phận thúc đẩy quá trình số hóa thông qua khả năng và mức độ sẵn sàng thích nghi với công nghệ mới. Đồng thời, chính con người là yếu tố giúp doanh nghiệp duy trì tính trách nhiệm và cải tiến liên tục, bởi hiệu quả của từng vai trò cần được đo lường và đánh giá một cách rõ ràng.
Hãy cùng chúng tôi tìm hiểu sâu hơn về 4 trụ cột này:
Tài sản (Assets)
Lãnh đạo doanh nghiệp cần phối hợp chặt chẽ với bộ phận Công nghệ thông tin (IT) và các đội ngũ phụ trách điều khiển, vận hành hệ thống để tận dụng tối đa hạ tầng hiện có của nhà máy. Điều này bao gồm việc khai thác các năng lực số có thể cung cấp dữ liệu thực tế từ máy móc, thông tin chi tiết về sản xuất cũng như dữ liệu chính xác về thời gian máy hoạt động và thời gian dừng máy.
Khả năng kết nối đóng vai trò quan trọng trong quá trình số hóa tài sản của Nhà máy thông minh, bởi nó cho phép lãnh đạo doanh nghiệp nắm bắt được “nhịp đập” vận hành của từng máy móc, thiết bị.
Dữ liệu (Data)
Dữ liệu cũng là một trụ cột quan trọng không kém trong Nhà máy thông minh. Khi lãnh đạo doanh nghiệp tập trung khả năng kết nối vào những nhóm dữ liệu cụ thể, họ có thể giải quyết những vấn đề cụ thể tương ứng.
Ví dụ, doanh nghiệp có thể xác định nguyên nhân gốc rễ của tình trạng máy móc dừng hoạt động thông qua việc tự động thu thập dữ liệu, từ đó có được bức tranh chính xác về vấn đề đang xảy ra. Việc phân tích quá trình changeover (chuyển đổi thiết lập sản xuất) cũng có thể được thực hiện thông qua tự động hóa, giúp doanh nghiệp nhanh chóng và chính xác xác định nguyên nhân gây ra phế phẩm và lãng phí.
Khả năng Nhà máy thông minh xử lý các dữ liệu như áp suất và nhiệt độ cũng có thể mang lại những insight sâu hơn về mức độ năng suất và hiệu quả hoạt động thực tế của khu vực sản xuất.
Quy trình (Processes)
Trụ cột này đề cập đến khả năng kết nối các mắt xích trong nhà máy để đưa đúng thông tin đến đúng người. Một hệ thống sử dụng dữ liệu theo thời gian thực đóng vai trò đặc biệt quan trọng, bởi nó không chỉ thúc đẩy hành động mà còn giúp theo dõi và xác định trách nhiệm trong quá trình vận hành.
Khi phát triển trụ cột này, doanh nghiệp không chỉ dừng lại ở việc xây dựng các báo cáo mà còn có thể hình thành một nền tảng hỗ trợ cải tiến liên tục (Continuous Improvement).
Các quy trình cũng cần đảm bảo tính bảo mật, đồng thời đủ đơn giản để công nhân vận hành tại sàn nhà máy và nhân sự ở các phòng ban khác nhau có thể dễ dàng hiểu, tuân thủ và thực hiện hằng ngày. Một luồng thông tin được đơn giản hóa, từ máy móc đến con người, là yếu tố then chốt.
Con người (People)
Khả năng kết nối và huy động sự tham gia của toàn bộ nhân sự tại sàn nhà máy cùng đội ngũ quản lý cấp cao là một trong những yếu tố quan trọng nhất của nền tảng Nhà máy thông minh.
Khi tất cả mọi người đều được tham gia, bất kể vị trí hay cấp bậc, nhân sự sẽ nhận thức rõ hơn về hiệu quả công việc của chính mình. Khi đó, các chỉ số hiệu suất có thể cung cấp cho công nhân vận hành, đội ngũ bảo trì, kỹ sư, bộ phận chất lượng, nhân sự lập kế hoạch và điều độ sản xuất, nhân sự quản lý vật tư và các cấp quản lý một góc nhìn chính xác về cách những hành động của họ tác động đến sản lượng và năng lực thông qua của nhà máy.
Một số lưu ý khi triển khai các luồng dữ liệu mới:
- Đảm bảo đơn hàng bán hàng và nhu cầu sản xuất có thể được truyền liền mạch từ hệ thống hoạch định nguồn lực doanh nghiệp (ERP) xuống bộ phận vận hành.
- Kết nối đội ngũ kho và logistics có thể giúp giảm chi phí tồn kho và chi phí vận chuyển.
- Loại bỏ việc sử dụng giấy tờ để dữ liệu thu thập được có thể được liên kết và khai thác một cách liền mạch.
- Kết nối nền tảng Nhà máy thông minh với hệ thống quản lý bảo trì có thể tự động tạo Work Order và cung cấp những phản hồi hữu ích cho nhân sự.
- Kết nối hệ thống chấm công của nhà máy với dữ liệu hiệu suất máy móc để hiểu rõ hơn chi phí vận hành và quản lý trên mỗi giờ hoạt động của từng máy.
Khi được kết hợp với nhau, 4 trụ cột này tạo nên nền tảng cho thành công trong vận hành. Các doanh nghiệp sản xuất muốn tăng trưởng mạnh mẽ cần nhận thức rõ nhu cầu giải quyết những thách thức trong vận hành thông qua số hóa.
Nền tảng công nghệ giúp xây dựng nhà máy thông minh
Nếu 4 trụ cột Assets – Data – Processes – People là nền tảng của một Smart Factory, thì doanh nghiệp cần một kiến trúc công nghệ có khả năng kết nối các trụ cột này xuyên suốt từ cấp quản trị đến hoạt động sản xuất thực tế. Đây là nơi DEHA:ERP và DEHA:MES đóng vai trò bổ trợ cho nhau, tạo thành một luồng thông tin thống nhất giữa doanh nghiệp và sàn nhà máy.
DEHA:ERP tập trung vào lớp quản trị và hoạch định: từ đơn hàng, nhu cầu sản xuất, kế hoạch, nguyên vật liệu, mua hàng, tồn kho đến các nguồn lực cần thiết để doanh nghiệp thực hiện hoạt động sản xuất. Hệ thống giúp doanh nghiệp trả lời câu hỏi “Cần sản xuất gì, số lượng bao nhiêu, khi nào cần hoàn thành và cần những nguồn lực nào?”
Trong khi đó, DEHA:MES nằm ở lớp thực thi sản xuất, kết nối trực tiếp hơn với hoạt động tại sàn nhà máy. Hệ thống tiếp nhận kế hoạch và Work Order từ lớp quản trị, đồng thời thu thập dữ liệu thực tế về sản lượng, tiến độ, trạng thái máy móc, thời gian dừng máy, hiệu suất và các vấn đề phát sinh tại từng công đoạn. DEHA giúp doanh nghiệp trả lời câu hỏi “Thực tế nhà máy đang sản xuất như thế nào, có đúng kế hoạch không và vấn đề đang nằm ở đâu?”
Sự kết nối giữa hai hệ thống này giúp doanh nghiệp thu hẹp khoảng cách vốn tồn tại trong nhiều nhà máy: khoảng cách giữa kế hoạch trên hệ thống và thực tế trên sàn sản xuất. Khi khoảng cách này được thu hẹp, nhà quản lý không còn phải chờ đến cuối ca, cuối ngày hoặc cuối kỳ để biết kế hoạch có được thực hiện hay không. Thay vào đó, họ có thể theo dõi diễn biến sản xuất dựa trên dữ liệu thực tế, xác định điểm nghẽn sớm hơn và đưa ra quyết định dựa trên bằng chứng thay vì kinh nghiệm hoặc báo cáo thủ công.
Đó cũng là nền tảng để doanh nghiệp tiến tới một mô hình Smart Factory thực chất: không chỉ số hóa dữ liệu, mà sử dụng dữ liệu để kết nối tài sản – dữ liệu – quy trình – con người, từ đó tạo ra một vòng vận hành có khả năng đo lường, phản hồi và cải tiến liên tục.
