6 thách thức hàng đầu trong quản lý sản xuất của ngành cơ khí

Ngành cơ khí đang đối mặt với áp lực ngày càng lớn về chi phí, tiến độ và năng suất trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt. Khi quy mô sản xuất mở rộng, những hạn chế trong cách thức quản lý truyền thống dần trở thành rào cản rõ rệt đối với tăng trưởng và khả năng mở rộng của doanh nghiệp. 

Theo một báo cáo của Hexagon, có tới 98% doanh nghiệp sản xuất gặp vấn đề liên quan đến dữ liệu, trong khi hơn 50% thừa nhận dữ liệu kém chất lượng đang ảnh hưởng trực tiếp đến vận hành. Điều này cho thấy bài toán quản lý sản xuất hiện nay không chỉ nằm ở quy trình, mà cốt lõi nằm ở cách doanh nghiệp thu thập, kết nối và sử dụng dữ liệu. Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu 6 thách thức hàng đầu mà doanh nghiệp sản xuất đang gặp phải để từ đó đưa ra được lời giải toàn diện cho bài toán khó này.

Sản xuất theo đơn hàng nhưng thiếu khả năng kiểm soát thực tế 

Phần lớn doanh nghiệp cơ khí vận hành theo mô hình sản xuất theo đơn hàng (Make to Order – MTO), nơi mỗi đơn đều có đặc thù riêng về thiết kế, vật tư và quy trình gia công. Tuy nhiên, khi dữ liệu giữa các bộ phận chưa được kết nối, tiến độ thực tế thường không được cập nhật kịp thời, khiến thông tin giữa kinh doanh, kế hoạch và xưởng sản xuất dễ bị lệch pha. 

Trong bối cảnh gần như toàn bộ doanh nghiệp sản xuất đang gặp vấn đề về dữ liệu, việc thiếu một nguồn thông tin thống nhất khiến doanh nghiệp phải vận hành dựa trên ước lượng nhiều hơn là kiểm soát. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến tiến độ mà còn làm giảm độ tin cậy khi làm việc với khách hàng. 

Thiếu minh bạch trong việc kiểm soát chi phí sản xuất 

Chi phí sản xuất trong ngành cơ khí chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố biến động như:

• Thời gian gia công
• Hiệu suất máy móc
• Hao hụt vật tư.

Tuy nhiên, khi các dữ liệu này không được ghi nhận đầy đủ hoặc không liên kết với nhau, việc tính giá thành thường mang tính ước lượng. Thực tế cho thấy, các nghiên cứu về sản xuất chỉ ra rằng những sai lệch nhỏ trong thời gian hoặc tiêu hao vật tư có thể làm biến động đáng kể lợi nhuận. Khi không có dữ liệu chi phí theo từng đơn hàng, doanh nghiệp có thể tăng doanh thu nhưng vẫn không tối ưu được hiệu quả tài chính. 

Lập kế hoạch sản xuất phức tạp nhưng thiếu công cụ hỗ trợ

Quy trình sản xuất cơ khí thường bao gồm nhiều công đoạn với sự phụ thuộc chặt chẽ giữa máy móc và nhân lực. Khi việc lập kế hoạch vẫn dựa trên Excel hoặc kinh nghiệm, doanh nghiệp rất khó đảm bảo việc phân bổ nguồn lực một cách tối ưu. 

Theo báo cáo vận hành của MLC, hơn 75% doanh nghiệp sản xuất cho biết họ gặp khó khăn trong việc điều phối nguồn lực và chuỗi cung ứng hiệu quả. Điều này khiến kế hoạch sản xuất thường mang tính phản ứng, dễ dẫn đến tắc nghẽn tại một số công đoạn trong khi các nguồn lực khác lại chưa được khai thác hết. 

Thiếu dữ liệu thực ở hiện trường sản xuất

Tại nhiều nhà máy cơ khí, dữ liệu sản xuất vẫn được ghi nhận theo ca hoặc tổng hợp vào cuối ngày, tạo ra độ trễ đáng kể trong việc quản lý. Khi thông tin không phản ánh đúng tình trạng hiện tại, các quyết định điều hành thường chậm hơn so với thực tế vận hành.

Các thống kê trong ngành của Manufacturing Lead Generation cho thấy trung bình một nhà máy có thể mất khoảng 30 giờ sản xuất mỗi tháng do downtime, và tổng chi phí downtime trên toàn cầu ước tính lên tới 1.4 nghìn tỷ USD mỗi năm. Khi không có dữ liệu thời gian thực, phần lớn những tổn thất này không được phát hiện và xử lý kịp thời.

Khó kiểm soát chất lượng xuyên suốt quá trình sản xuất

Chất lượng trong ngành cơ khí phụ thuộc vào độ chính xác ở từng công đoạn gia công, thay vì chỉ ở bước kiểm tra cuối cùng. Nếu dữ liệu chất lượng không được theo dõi xuyên suốt, các lỗi phát sinh từ sớm rất khó được phát hiện kịp thời.

Các nghiên cứu của Delflow chỉ ra rằng lãng phí do lỗi chất lượng và các hoạt động không tạo giá trị có thể chiếm tới 20% tổng chi phí sản xuất. Điều này không chỉ làm tăng chi phí mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ giao hàng và uy tín của doanh nghiệp trên thị trường.

Phụ thuộc vào kinh nghiệm cá nhân trong vận hành

Trong nhiều doanh nghiệp cơ khí, các quyết định quan trọng vẫn phụ thuộc lớn vào kinh nghiệm của cá nhân như tổ trưởng hoặc kỹ thuật viên lâu năm. Mặc dù kinh nghiệm là yếu tố quan trọng, nhưng việc thiếu hệ thống hỗ trợ khiến tri thức này khó được chuẩn hóa và nhân rộng.

Và điều gì xảy ra khi những người này nghỉ đột xuất, hoặc chuyển việc đột ngột?

Cũng theo báo cáo của MLC, ngành sản xuất toàn cầu đang đối mặt với thách thức về nhân sự, khi gần 60% doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc duy trì và phát triển lực lượng lao động. Khi tri thức vận hành không được hệ thống và số hóa, doanh nghiệp sẽ gặp nhiều hạn chế trong việc mở rộng quy mô và duy trì hiệu quả dài hạn.

Điều đáng chú ý là, hầu hết các doanh nghiệp cơ khí đều đã nhận thức được những vấn đề này, nhưng lại giải quyết theo từng phần riêng lẻ. Việc tối ưu kế hoạch, cải thiện chất lượng hay kiểm soát chi phí nếu không được đặt trên một nền tảng dữ liệu thống nhất sẽ chỉ mang lại hiệu quả ngắn hạn, thậm chí tạo ra những điểm nghẽn mới trong vận hành.

Doanh nghiệp cơ khí cần làm gì để vượt qua những thách thức này?

Nhìn tổng thể, những thách thức trong quản lý sản xuất ngành cơ khí không xuất phát từ một vấn đề đơn lẻ, mà đến từ việc thiếu một nền tảng đủ mạnh để kết nối toàn bộ hoạt động vận hành. Khi dữ liệu bị phân mảnh giữa các bộ phận và thiếu khả năng cập nhật theo thời gian thực, doanh nghiệp sẽ luôn rơi vào trạng thái phản ứng thay vì chủ động điều hành.

Để giải quyết bài toán này, các doanh nghiệp cơ khí cần chuyển từ cách quản lý dựa trên kinh nghiệm sang mô hình vận hành dựa trên dữ liệu. Điều này không chỉ dừng lại ở việc số hóa thông tin, mà quan trọng hơn là xây dựng một hệ thống có khả năng liên kết xuyên suốt từ đơn hàng, kế hoạch, sản xuất cho đến tài chính và chất lượng.

Trong thực tế, các doanh nghiệp tiên tiến đang tiếp cận theo hướng triển khai đồng bộ hai tầng hệ thống cốt lõi:

• ERP (Enterprise Resource Planning – Hệ thống hoạch định nguồn lực doanh nghiệp)
• MES (Manufacturing Execution System – Hệ thống điều hành thực thi sản xuất)

Đây không phải là hai hệ thống tách rời, mà đóng vai trò bổ trợ lẫn nhau trong việc tạo ra một nền tảng quản trị sản xuất toàn diện.

Ở tầng quản trị, các hệ thống ERP giúp doanh nghiệp chuẩn hóa và kiểm soát các hoạt động như quản lý đơn hàng, lập kế hoạch sản xuất, quản lý vật tư và tính giá thành. Khi được triển khai đúng cách, ERP không chỉ giúp minh bạch dữ liệu mà còn tạo ra một “single source of truth – nguồn dữ liệu duy nhất”, giúp các bộ phận phối hợp hiệu quả hơn và giảm đáng kể sai lệch trong vận hành.

Trong khi đó, ở tầng thực thi, các hệ thống MES đóng vai trò kết nối trực tiếp với xưởng sản xuất, thu thập dữ liệu theo thời gian thực và theo dõi chi tiết từng công đoạn. Điều này cho phép doanh nghiệp nắm bắt chính xác tình trạng sản xuất, phát hiện sớm các vấn đề và tối ưu hiệu suất máy móc cũng như nhân lực.

Sự kết hợp giữa ERP và MES tạo ra một vòng lặp dữ liệu khép kín từ kế hoạch đến thực thi, từ thực thi quay lại phân tích và tối ưu. Đây chính là nền tảng để doanh nghiệp chuyển từ “quản lý sản xuất” sang “điều hành sản xuất dựa trên dữ liệu”.

Với kinh nghiệm triển khai các giải pháp chuyển đổi số cho nhiều doanh nghiệp sản xuất, DEHA Digital Solutions hiểu rõ rằng mỗi doanh nghiệp cơ khí đều có những đặc thù riêng về quy trình, sản phẩm và mô hình vận hành. Vì vậy, cách tiếp cận không chỉ là cung cấp phần mềm, mà là đồng hành cùng doanh nghiệp trong việc phân tích bài toán, chuẩn hóa quy trình và xây dựng lộ trình triển khai phù hợp.

Các giải pháp như DEHA:ERP và DEHA:MES được phát triển với định hướng linh hoạt, có khả năng tùy chỉnh theo đặc thù ngành cơ khí, đồng thời đảm bảo khả năng mở rộng trong dài hạn. Không chỉ dừng lại ở việc triển khai hệ thống, DEHA Digital Solutions còn hỗ trợ doanh nghiệp trong việc xây dựng mô hình vận hành dựa trên dữ liệu, từ đó nâng cao năng lực quản trị và tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững.

Nếu doanh nghiệp của bạn đang gặp những thách thức tương tự, việc đánh giá lại toàn bộ quy trình vận hành và dữ liệu sản xuất là bước khởi đầu quan trọng. Đội ngũ chuyên gia tại DEHA Digital Solutions có thể hỗ trợ doanh nghiệp khảo sát thực tế, phân tích bài toán và đề xuất lộ trình triển khai phù hợp với đặc thù từng mô hình sản xuất.